{"id":17585,"date":"2023-11-21T14:09:36","date_gmt":"2023-11-21T13:09:36","guid":{"rendered":"https:\/\/www.annazalewska.pl\/?p=17585"},"modified":"2023-11-21T14:09:36","modified_gmt":"2023-11-21T13:09:36","slug":"zagrozenia-i-negatywne-aspekty-proponowanych-zmian-traktatowych-w-ue","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.annazalewska.pl\/nowa2\/2023\/11\/21\/zagrozenia-i-negatywne-aspekty-proponowanych-zmian-traktatowych-w-ue\/","title":{"rendered":"Zagro\u017cenia i negatywne aspekty proponowanych zmian traktatowych w UE"},"content":{"rendered":"\n

Zagro\u017cenia i negatywne aspekty proponowanych zmian traktatowych w UE \u2013 dokument sporz\u0105dzony przez pracownik\u00f3w Biura Pos\u0142a Do PE Anny Zalewskiej. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Procedura<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Lista proponowanych zmian w traktach obejmuje 267 pozycji. Najwa\u017cniejsze dotycz\u0105 zniesienia zasady jednomy\u015blno\u015bci podczas g\u0142osowa\u0144 i przeniesienie kompetencji podatkowej na poziom Unii Europejskiej. <\/p>\n\n\n\n

To jest zabieranie naszemu pa\u0144stwu uprawnie\u0144 do prowadzenia w\u0142asnej polityki zagranicznej, obronnej, energetycznej, zarz\u0105dzania granicami, polityki fiskalnej, podatkowej, rodzinnej i szeroko poj\u0119tej polityki spo\u0142ecznej, zdrowotnej – czyli tych uprawnie\u0144, kt\u00f3re s\u0105 fundamentalne dla suwerennego pa\u0144stwa. <\/p>\n\n\n\n

Poprzez likwidacj\u0119 prawa weta i przyznanie nowych kompetencji Unii Europejskiej pa\u0144stwa takie jak Polska po prostu zostan\u0105 podporz\u0105dkowane pa\u0144stwom Europy Zachodniej.
<\/p>\n\n\n\n

Je\u017celi Parlament Europejski je uchwali, to nadal b\u0119d\u0105 musia\u0142y zosta\u0107 zaakceptowane przez wszystkie pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie:<\/strong><\/p>\n\n\n\n

\u2022 Jednomy\u015blna aprobata aktualnych propozycji zmian traktatowych jest obecnie ma\u0142o prawdopodobna, z uwagi na wyra\u017cany publicznie sprzeciw 13 kraj\u00f3w<\/p>\n\n\n\n

\u2022 Do zablokowania zmian traktatowych wystarczy sprzeciw nawet jednego pa\u0144stwa cz\u0142onkowskiego. W przypadku Polski wyra\u017cenie zgody na zmiany traktat\u00f3w wymaga\u0142aby uzyskania wi\u0119kszo\u015bci 2\/3 g\u0142os\u00f3w w obu izbach parlamentu.
<\/p>\n\n\n\n

Dalsze kroki procedury rewizyjnej traktat\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Decyzja Komitetu AFCO nie stanowi jeszcze formalnego rozpocz\u0119ciaprocedury zmiany traktat\u00f3w. Komitet jako cia\u0142o pomocnicze Parlamentu Europejskiego nie ma prawa inicjatywy prawodawczej. W najbli\u017cszym czasie poprawki zaproponowane przez Komitet b\u0119d\u0105 przedmiotem debaty na sesji plenarnej Parlamentu Europejskiego. Do tego czasu projekt rezolucji b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 jeszcze ulega\u0107 zmianom. <\/p>\n\n\n\n

Dopiero gdy Parlament Europejski ustali ostateczn\u0105 tre\u015b\u0107 poprawek i przyjmie je w formie rezolucji, nast\u0105pi formalne zainicjowanie zwyk\u0142ej procedury rewizyjnej traktat\u00f3w uregulowanej w art. 48 ust. 2-5 Traktatu o Unii Europejskiej. Samo przyj\u0119cie rezolucji przez Parlament Europejski jest jednak wysoce prawdopodobne, zwa\u017cywszy, \u017ce przygotowali go eurodeputowani najliczniejszych frakcji parlamentarnych, kt\u00f3re razem dysponuj\u0105 absolutn\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 (Europejskiej Partii Ludowej, Socjalist\u00f3w i Demokrat\u00f3w, \u201eOdnowi\u0107 Europ\u0119\u201d i Zielonych). <\/p>\n\n\n\n

Drugim etapem procedury rewizyjnej b\u0119dzie przekazanie rezolucji PE Radzie Unii Europejskiej (z\u0142o\u017conej z w\u0142a\u015bciwych ministr\u00f3w poszczeg\u00f3lnych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich). Rada UE przeka\u017ce t\u0119 rezolucj\u0119 Radzie Europejskiej (z\u0142o\u017conej z szef\u00f3w pa\u0144stw i rz\u0105d\u00f3w) oraz notyfikuje j\u0105 parlamentom narodowym.
Trzecim etapem procedury b\u0119dzie podj\u0119cie przez Rad\u0119 Europejsk\u0105 decyzji zwyk\u0142\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w o zwo\u0142aniu konwentu z\u0142o\u017conego z przedstawicieli parlament\u00f3w narodowych, szef\u00f3w pa\u0144stw i rz\u0105d\u00f3w, Parlamentu Europejskiego i Komisji Europejskiej. <\/p>\n\n\n\n

Je\u015bli Rada Europejska zwo\u0142a konwent, to b\u0119dzie musia\u0142 on dokona\u0107 wst\u0119pnej oceny merytorycznej poprawek zg\u0142oszonych przez Parlament Europejski, a nast\u0119pnie \u2013 w drodze konsensusu \u2013 przyj\u0105\u0107 zalecenie dla konferencji mi\u0119dzyrz\u0105dowej. Wym\u00f3g konsensusu oznacza, \u017ce decyzja o przyj\u0119ciu zalecenia powinna zosta\u0107 przyj\u0119ta za wsp\u00f3lnym porozumieniem wszystkich pa\u0144stw, bez przeprowadzania g\u0142osowania. Alternatywnie Rada Europejska mo\u017ce samodzielnie ustali\u0107 takie zalecenie bez zwo\u0142ywania konwentu, ale na taki ruch musi uzyska\u0107 zgod\u0119 Parlamentu Europejskiego. <\/p>\n\n\n\n

Nast\u0119pnie przewodnicz\u0105cy Rady UE zwo\u0142uje konferencj\u0119 mi\u0119dzyrz\u0105dow\u0105. To jest najwa\u017cniejszy etap procedury rewizyjnej. To wtedy przedstawiciele rz\u0105d\u00f3w pa\u0144stw cz\u0142onkowskich dyskutuj\u0105 i wypracowuj\u0105 ostateczn\u0105 tre\u015b\u0107 poprawek traktatowych, kt\u00f3re mog\u0105 przyj\u0105\u0107 jedynie w drodze konsensusu. Na ko\u0144cu tego etapu s\u0142u\u017cby prawne Rady UE i Komisji dokonuj\u0105 legislacyjnej redakcji tekstu poprawek w formie traktat\u00f3w rewizyjnych. Potem nie mo\u017cna ju\u017c dokonywa\u0107 \u017cadnych zmian w tre\u015bci poprawek. <\/p>\n\n\n\n

Ostatnim etapem procedury jest ratyfikacja nowych traktat\u00f3w przez wszystkie pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie zgodnie z ich konstytucyjnymi wymaganiami. W przypadku Polski ratyfikacji takich traktat\u00f3w m\u00f3g\u0142by dokona\u0107 Prezydent RP po uzyskaniu uprzedniej zgody parlamentu. Poniewa\u017c proponowane poprawki przewidywa\u0142yby znacz\u0105ce poszerzenie kompetencji Unii Europejskiej, taka zgoda musia\u0142aby zosta\u0107 wyra\u017cona odr\u0119bnie przez Sejm i Senat, w ka\u017cdym przypadku wi\u0119kszo\u015bci\u0105 2\/3 g\u0142os\u00f3w (art. 90 ust. 2 Konstytucji RP). Alternatywnie zgoda na tak\u0105 ratyfikacj\u0119 mog\u0142aby zosta\u0107 wyra\u017cona w drodze referendum (art. 90 ust. 3 Konstytucji).<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Mo\u017cliwo\u015bci zablokowania zmian traktat\u00f3w<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Z powy\u017cszego wynika, \u017ce zmiana traktat\u00f3w unijnych jest niemo\u017cliwa bez aprobaty wszystkich pa\u0144stw cz\u0142onkowskich. Jedno pa\u0144stwo by\u0142oby w stanie zablokowa\u0107 jakiekolwiek zmiany na etapie:
1) ustalania przez konwent zalecenia dla konferencji mi\u0119dzyrz\u0105dowej;
2) przyjmowania ostatecznej wersji poprawek przez konferencj\u0119 mi\u0119dzyrz\u0105dow\u0105;
3) ratyfikacji ostatecznej wersji traktat\u00f3w rewizyjnych.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Zagro\u017cenia<\/u><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Zmiany traktat\u00f3w UE stworz\u0105 r\u00f3\u017cne zagro\u017cenia dla poszczeg\u00f3lnych kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich w zale\u017cno\u015bci od charakteru tych zmian. Oto niekt\u00f3re z nich:<\/p>\n\n\n\n

1<\/strong>. Utrata suwerenno\u015bci:<\/strong> Cz\u0119\u015b\u0107 zmian naruszy suwerenno\u015b\u0107 kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich, ograniczaj\u0105c ich autonomi\u0119 w kwestiach decyzyjnych. Kraje utrac\u0105 kontrol\u0119 nad w\u0142asnymi sprawami w wyniku wi\u0119kszej centralizacji czy te\u017c wzmocnienia roli instytucji UE.
Os\u0142abienie suwerenno\u015bci pa\u0144stw cz\u0142onkowskich. Eliminacja zasady jednomy\u015blno\u015bci w g\u0142osowaniach w Radzie UE w wielu obszarach oznacza\u0142aby, \u017ce poszczeg\u00f3lne pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie nie b\u0119d\u0105 mog\u0142y blokowa\u0107 decyzji, kt\u00f3re nie odpowiadaj\u0105 ich interesom. To mo\u017ce doprowadzi\u0107 do sytuacji, w kt\u00f3rej pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie b\u0119d\u0105 zmuszone do akceptowania dzia\u0142a\u0144 UE, kt\u00f3re s\u0105 dla nich niekorzystne.
o Przyk\u0142adowo, obecnie pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie mog\u0105 blokowa\u0107 decyzje w sprawie polityki migracyjnej, je\u015bli nie s\u0105 z nimi zgodne. Je\u015bli zasada jednomy\u015blno\u015bci zostanie zniesiona w tym obszarze, to decyzje o polityce migracyjnej b\u0119d\u0105 podejmowane wi\u0119kszo\u015bci\u0105 kwalifikowan\u0105. To oznacza, \u017ce pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie, kt\u00f3re s\u0105 przeciwne liberalizacji polityki migracyjnej, mog\u0105 zosta\u0107 zmuszone do akceptowania decyzji, kt\u00f3re s\u0105 dla nich niekorzystne.<\/p>\n\n\n\n

2. Zwi\u0119kszenie roli instytucji unijnych i zmniejszenie roli parlament\u00f3w narodowych: <\/strong>Zmiany traktatowe przewiduj\u0105 zwi\u0119kszenie uprawnie\u0144 Parlamentu Europejskiego, ale jednocze\u015bnie ograniczenie roli parlament\u00f3w narodowych. To mo\u017ce doprowadzi\u0107 do sytuacji, w kt\u00f3rej decyzje o istotnych kwestiach b\u0119d\u0105 podejmowane przez instytucje unijne bez udzia\u0142u lub z ograniczonym udzia\u0142em parlament\u00f3w narodowych.<\/p>\n\n\n\n

o Przyk\u0142adowo, obecnie parlamenty narodowe maj\u0105 prawo veta w sprawie decyzji o przyj\u0119ciu nowego cz\u0142onka do UE. Je\u015bli zasada ta zostanie zniesiona, to decyzje o przyj\u0119ciu nowego cz\u0142onka do UE b\u0119d\u0105 podejmowane przez Rad\u0119 UE wi\u0119kszo\u015bci\u0105 kwalifikowan\u0105. To oznacza, \u017ce parlamenty narodowe nie b\u0119d\u0105 mia\u0142y wp\u0142ywu na decyzje w tej sprawie.
o Innym przyk\u0142adem jest polityka wewn\u0119trzna i zewn\u0119trzna UE. Obecnie parlamenty narodowe maj\u0105 prawo do informacji i konsultacji w sprawie tych polityk. Je\u015bli zakres tych uprawnie\u0144 zostanie ograniczony, to parlamenty narodowe b\u0119d\u0105 mia\u0142y mniej wp\u0142ywu na decyzje w tych obszarach.<\/p>\n\n\n\n

3. Nier\u00f3wno\u015bci w korzy\u015bciach i kosztach:<\/strong> Niekt\u00f3re zmiany doprowadz\u0105 do nier\u00f3wno\u015bci w korzy\u015bciach i kosztach. Kraje o r\u00f3\u017cnych poziomach rozwoju gospodarczego czy strukturach spo\u0142ecznych mog\u0105 odczu\u0107 te zmiany w inny spos\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n

4. Ryzyko destabilizacji gospodarczej:<\/strong> Nieprzemy\u015blane zmiany w traktatach, szczeg\u00f3lnie w obszarze regulacji gospodarczych i finansowych, doprowadz\u0105 do niepewno\u015bci rynkowej i destabilizacji gospodarczej w poszczeg\u00f3lnych krajach.
o Obecnie pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie mog\u0105 blokowa\u0107 decyzje w sprawie bud\u017cetu UE, je\u015bli nie s\u0105 z nimi zgodne. Je\u015bli zasada jednomy\u015blno\u015bci zostanie zniesiona w tym obszarze, to decyzje o bud\u017cecie UE b\u0119d\u0105 podejmowane wi\u0119kszo\u015bci\u0105 kwalifikowan\u0105. To oznacza, \u017ce pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie, kt\u00f3re s\u0105 przeciwne zwi\u0119kszeniu bud\u017cetu UE, mog\u0105 zosta\u0107 zmuszone do akceptowania decyzji, kt\u00f3re s\u0105 dla nich niekorzystne.<\/p>\n\n\n\n

5. Podzia\u0142y polityczne: <\/strong>Kontrowersyjne zmiany doprowadz\u0105 do podzia\u0142\u00f3w politycznych wewn\u0105trz kraj\u00f3w cz\u0142onkowskich, tworz\u0105c napi\u0119cia mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi grupami spo\u0142ecznymi i politycznymi.<\/p>\n\n\n\n

6. Zmiana r\u00f3wnowagi w\u0142adzy:<\/strong> Zmiany w traktatach zmieni\u0105 r\u00f3wnowag\u0119 w\u0142adzy mi\u0119dzy instytucjami UE a pa\u0144stwami cz\u0142onkowskimi, co wp\u0142ynie na spos\u00f3b podejmowania decyzji i implementacji polityk.<\/p>\n\n\n\n

7. Reakcje spo\u0142eczne:<\/strong> Cz\u0119\u015b\u0107 zmian wywo\u0142a negatywne reakcje spo\u0142eczne, prowadz\u0105c do protest\u00f3w, niezadowolenia czy wzrostu eurosceptycyzmu w niekt\u00f3rych krajach.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

8. Utrudnienie dokonywania zmian w traktatach:<\/strong> Proponowane zmiany traktatowe utrudniaj\u0105 dokonywanie dalszych zmian w traktatach. To mo\u017ce doprowadzi\u0107 do sytuacji, w kt\u00f3rej Unia Europejska stanie si\u0119 mniej elastyczna i mniej zdolna do adaptacji do zmieniaj\u0105cych si\u0119 warunk\u00f3w. Obecnie, aby dokona\u0107 zmiany w traktatach UE, konieczne jest jednomy\u015blne zgody wszystkich pa\u0144stw cz\u0142onkowskich. Je\u015bli zasada jednomy\u015blno\u015bci zostanie zniesiona, to zmiany w traktatach b\u0119dzie mo\u017cna wprowadza\u0107 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 kwalifikowan\u0105. To mo\u017ce utrudni\u0107 pa\u0144stwom cz\u0142onkowskim, kt\u00f3re sprzeciwiaj\u0105 si\u0119 zmianom, blokowanie ich wprowadzenia. <\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

9. Inne zagro\u017cenia:<\/strong> Opr\u00f3cz wymienionych powy\u017cej zagro\u017ce\u0144, proponowane zmiany traktatowe mog\u0105 prowadzi\u0107 do innych negatywnych konsekwencji, takich jak:
o Zwi\u0119kszenie biurokracji i koszt\u00f3w dzia\u0142ania UE.
o Os\u0142abienie demokracji w UE.
o Zmniejszenie przejrzysto\u015bci dzia\u0142ania UE.
Opr\u00f3cz tych og\u00f3lnych zagro\u017ce\u0144, proponowane zmiany traktatowe mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c prowadzi\u0107 do konkretnych zmian, kt\u00f3re mog\u0105 os\u0142abi\u0107 demokracj\u0119 w UE.
Na przyk\u0142ad:
o zmiany w procedurze g\u0142osowania nad przyj\u0119ciem nowego cz\u0142onka do
UE mog\u0105 u\u0142atwi\u0107 przyj\u0119cie nowych cz\u0142onk\u00f3w, kt\u00f3rzy nie spe\u0142niaj\u0105
wszystkich wymog\u00f3w demokratycznych;
o zmiany w procedurach dotycz\u0105cych bud\u017cetu UE mog\u0105 utrudni\u0107
kontrol\u0119 nad wydatkami UE przez parlamenty narodowe;
o a zmiany w procedurach dotycz\u0105cych polityki wewn\u0119trznej i
zewn\u0119trznej UE mog\u0105 ograniczy\u0107 mo\u017cliwo\u015bci obywateli wp\u0142ywania na
te polityki. <\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Waluta Euro<\/u><\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jedn\u0105 z proponowanych zmian traktatowych jest przyj\u0119cie waluty euro przez wszystkie kraje cz\u0142onkowskie.
Uczynienie tego przez Polsk\u0119 mo\u017ce mie\u0107 szereg negatywnych skutk\u00f3w, w tym:
\u2022 Os\u0142abienie konkurencyjno\u015bci polskiej gospodarki:<\/strong> Euro jest siln\u0105 walut\u0105, co doprowadzi do wzrostu cen polskich towar\u00f3w i us\u0142ug na rynkach mi\u0119dzynarodowych. To utrudni polskim firmom konkurowanie z firmami z innych kraj\u00f3w UE, u\u017cywaj\u0105cych ju\u017c euro. Importowane do Polski towary b\u0119d\u0105 dro\u017csze. To b\u0119dzie prowadzi\u0107 do wzrostu inflacji i pogorszenia sytuacji materialnej polskich gospodarstw domowych.
\u2022 Zmniejszenie suwerenno\u015bci gospodarczej Polski:<\/strong> Przyj\u0119cie euro oznacza\u0142oby, \u017ce Polska straci\u0142aby kontrol\u0119 nad swoj\u0105 polityk\u0105 monetarn\u0105. To oznacza, \u017ce Polska nie b\u0119dzie mog\u0142a samodzielnie decydowa\u0107 o wysoko\u015bci st\u00f3p procentowych, co mo\u017ce mie\u0107 negatywny wp\u0142yw na rozw\u00f3j polskiej gospodarki.
\u2022 Zwi\u0119kszenie ryzyka finansowych dla polskiej gospodarki: <\/strong>W przypadku kryzysu gospodarczego w strefie euro, Polska b\u0119dzie bardziej nara\u017cona na jego skutki. To mo\u017ce prowadzi\u0107 do wzrostu bezrobocia, spadku gospodarczego i zwi\u0119kszenia zad\u0142u\u017cenia publicznego.
\u2022 Zwi\u0119kszone koszty kredyt\u00f3w dla polskich firm i gospodarstw domowych: <\/strong>W przypadku kryzysu gospodarczego w strefie euro, Europejski Bank Centralny mo\u017ce podwy\u017cszy\u0107 stopy procentowe. To z kolei prowadzi\u0107 b\u0119dzie do wzrostu koszt\u00f3w kredyt\u00f3w dla polskich firm i gospodarstw domowych, co utrudni im finansowanie inwestycji i zakup\u00f3w.
\u2022 Zwi\u0119kszone ryzyko walutowe dla polskich firm eksportuj\u0105cych:<\/strong> W przypadku spadku warto\u015bci euro, polskie firmy eksportuj\u0105ce b\u0119d\u0105 traci\u0107 na warto\u015bci swoich przychod\u00f3w. To b\u0119dzie skutkowa\u0107 zmniejszeniem ich zysk\u00f3w i trudno\u015bciami finansowymi. <\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Cz\u0142onkostwo w Unii Gospodarczo-Walutowej, niesie wiele niebezpiecze\u0144stw dla gospodarek. Do najistotniejszych koszt\u00f3w oraz zagro\u017ce\u0144, wynikaj\u0105cych z procesu integracji walutowej, nale\u017c\u0105:
\u2022 utrata autonomiczno\u015bci polityki pieni\u0119\u017cnej;
\u2022 utrata nominalnego kursu walutowego, funkcjonuj\u0105cego jako mechanizm dostosowawczy;
\u2022 mo\u017cliwo\u015b\u0107 przyj\u0119cia nieoptymalnego kursu konwersji;
\u2022 pogorszenie konkurencyjno\u015bci gospodarki Polski;
\u2022 r\u00f3\u017cnice inflacyjne w obr\u0119bie Unii Monetarnej;
\u2022 potencjalny wzrost cen na rynku aktyw\u00f3w;
\u2022 niebezpiecze\u0144stwo niewype\u0142nienia wszystkich kryteri\u00f3w zbie\u017cno\u015bci;
\u2022 efekt cenowy z tytu\u0142u wprowadzenia do obrotu got\u00f3wkowego nowej waluty.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Proponowany zakres zmian traktatowych i tryb ich wdro\u017cenia<\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Zniesienie zasady jednomy\u015blno\u015bci w unijnych g\u0142osowaniach:<\/strong>
Zmiana dotychczasowych regu\u0142 odniesie si\u0119 do takich obszar\u00f3w:
\u2022 wsp\u00f3lna polityka zagraniczna i polityka bezpiecze\u0144stwa,
\u2022 przyj\u0119cie nowych pa\u0144stw do UE,
\u2022 harmonizacja krajowych przepis\u00f3w w dziedzinie podatk\u00f3w po\u015brednich,
\u2022 finanse UE (zasoby w\u0142asne, wieloletnie ramy finansowe),
\u2022 harmonizacja krajowych przepis\u00f3w w dziedzinie zabezpieczenia spo\u0142ecznego i ochrony socjalnej.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Kompetencje UE<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Unia Europejska dysponuje kompetencjami wy\u0142\u0105cznymi oraz niewy\u0142\u0105cznymi. Kompetencje wy\u0142\u0105czne to obszary, w kt\u00f3rych UE mo\u017ce samodzielnie stanowi\u0107 prawo i przyjmowa\u0107 wi\u0105\u017c\u0105ce akty prawne. Obecnie
Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) przewiduje pi\u0119\u0107 takich obszar\u00f3w (art. 3):
\u2022 unia celna,
\u2022 ustanawianie regu\u0142 konkurencji niezb\u0119dnych do funkcjonowania rynku wewn\u0119trznego,
\u2022 polityka pieni\u0119\u017cna dla kraj\u00f3w strefy euro,
\u2022 zachowanie morskich zasob\u00f3w biologicznych w ramach wsp\u00f3lnej polityki rybo\u0142\u00f3wstwa,
\u2022 wsp\u00f3lna polityka handlowa.

Natomiast kompetencje dzielone oznaczaj\u0105, \u017ce stanowi\u0107 prawo i przyjmowa\u0107 wi\u0105\u017c\u0105ce akty prawne mog\u0105 zar\u00f3wno UE, jak i pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie. Kompetencje te dotycz\u0105 nast\u0119puj\u0105cych obszar\u00f3w (art. 4 TFUE):
\u2022 rynek wewn\u0119trzny,
\u2022 polityka spo\u0142eczna \u2013 ale jedynie w odniesieniu do aspekt\u00f3w wyra\u017anie okre\u015blonych w Traktacie,
\u2022 sp\u00f3jno\u015b\u0107 gospodarcza, spo\u0142eczna i terytorialna (polityka regionalna),
\u2022 rolnictwo i rybo\u0142\u00f3wstwo (z wyj\u0105tkiem zachowania morskich zasob\u00f3w biologicznych),
\u2022 \u015brodowisko,
\u2022 ochrona konsument\u00f3w,
\u2022 transport,
\u2022 sieci transeuropejskie,
\u2022 energia,
\u2022 przestrze\u0144 wolno\u015bci, bezpiecze\u0144stwa i sprawiedliwo\u015bci,
\u2022 wsp\u00f3lne problemy bezpiecze\u0144stwa w zakresie zdrowia publicznego (jedynie w aspektach wyra\u017anie okre\u015blonych w TFUE),
\u2022 badania, rozw\u00f3j technologiczny i przestrze\u0144 kosmiczna,
\u2022 wsp\u00f3\u0142praca na rzecz rozwoju,
\u2022 pomoc humanitarna.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Propozycje zmian w zakresie kompetencji<\/strong>
<\/p>\n\n\n\n

W czerwcu 2022 roku Parlament Europejski, w tej samej dyrektywie wzywaj\u0105cej do zmiany traktat\u00f3w, zawnioskowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c o kilka zmian dotycz\u0105cych dostosowania kompetencji przyznanych Unii.
Zmiany maj\u0105 dotyczy\u0107 szczeg\u00f3lnie:
\u2022 zdrowia i transgranicznych zagro\u017ce\u0144 dla zdrowia,
\u2022 realizacji unii energetycznej w oparciu o efektywno\u015b\u0107 energetyczn\u0105 i odnawialne \u017ar\u00f3d\u0142a energii opracowanej zgodnie z mi\u0119dzynarodowymi porozumieniami w sprawie \u0142agodzenia zmiany klimatu,
\u2022 obronno\u015bci,
\u2022 unijnej polityki spo\u0142ecznej i gospodarczej.

Poni\u017cej propozycje poszczeg\u00f3lnych komisji PE w zakresie zmian w kompetencjach, kt\u00f3re ju\u017c s\u0105 znane.
<\/p>\n\n\n\n

Le\u015bnictwo<\/u><\/strong>
W styczniu 2023 roku swoj\u0105 opini\u0119 przed\u0142o\u017cy\u0142a Komisja Ochrony \u015arodowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpiecze\u0144stwa \u017bywno\u015bci (ENVI), w kt\u00f3rej zaproponowa\u0142a uczynienie z le\u015bnictwa kolejnej kompetencji dzielonej. Zosta\u0142oby ono umieszczone obok rolnictwa i rybo\u0142\u00f3wstwa.<\/p>\n\n\n\n

Edukacja<\/u><\/strong>
Komisja Kultury i Edukacji domaga si\u0119 og\u00f3lnej zmiany polegaj\u0105cej na wprowadzeniu kompetencji dzielonych w dziedzinie edukacji.<\/p>\n\n\n\n

Prawa kobiet i r\u00f3wnouprawnienie<\/u><\/strong>
Komisja Praw Kobiet i R\u00f3wnouprawnienia zaproponowa\u0142a, aby kompetencj\u0119 dzielon\u0105 dotycz\u0105c\u0105 wsp\u00f3lnych problem\u00f3w bezpiecze\u0144stwa w zakresie zdrowia publicznego rozszerzy\u0107 o problemy dotycz\u0105ce zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego, w szczeg\u00f3lno\u015bci kobiet i dziewcz\u0105t.
Pe\u0142en zapis kompetencji mia\u0142by brzmie\u0107 nast\u0119puj\u0105co: \u201eWsp\u00f3lne problemy bezpiecze\u0144stwa w zakresie zdrowia publicznego, ochrona i poprawa zdrowia i dobrostanu ludzi, w tym powszechny i pe\u0142en dost\u0119p do zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz praw w tym zakresie, w szczeg\u00f3lno\u015bci, ale nie wy\u0142\u0105cznie,
dla kobiet i dziewcz\u0105t\u201d.<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Wolno\u015b\u0107 seksualna<\/u><\/strong>
Podobn\u0105 zmian\u0119 zasugerowa\u0142a Komisja Wolno\u015bci Obywatelskich, Sprawiedliwo\u015bci i Spraw Wewn\u0119trznych. Jej przedstawiciele proponuj\u0105, by zapis dotycz\u0105cy problem\u00f3w wsp\u00f3lnego bezpiecze\u0144stwa brzmia\u0142 nast\u0119puj\u0105co: \u201eWsp\u00f3lne kwestie bezpiecze\u0144stwa w dziedzinie zdrowia publicznego oraz ochrony zdrowia ludzkiego, w tym zdrowia i praw seksualnych i reprodukcyjnych\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Energetyka<\/u><\/strong>
Dzia\u0142ania w zakresie bezpiecze\u0144stwa energetycznego s\u0105 podejmowane przez Uni\u0119 w ramach polityki zwi\u0105zanej z bezpiecze\u0144stwem wewn\u0119trznym, kt\u00f3re stanowi kompetencj\u0119 dzielon\u0105. W rezolucji PE zapowiedziano zmian\u0119 dotycz\u0105c\u0105 kompetencji w zakresie unii energetycznej. W rekomendacjach Komisji Przemys\u0142u, Bada\u0144 Naukowych i Energii nie ma jednak \u017cadnych szczeg\u00f3\u0142owych rozwi\u0105za\u0144.<\/p>\n\n\n\n

Propozycje zmian w sprawie jednomy\u015blno\u015bci<\/u><\/strong>
Proponowane zmiany Komisja Zatrudnienia i Spraw Socjalnych nie zaproponowa\u0142a zmian w zakresie kompetencji dotycz\u0105cych polityki spo\u0142ecznej. Europos\u0142owie chcieliby natomiast zwi\u0119kszenia liczby obszar\u00f3w polityki spo\u0142ecznej, w sprawie kt\u00f3rych decyzja jest podejmowana wi\u0119kszo\u015bci\u0105 kwalifikowan\u0105 zamiast zasady jednomy\u015blno\u015bci. Obecnie decyzje w sprawach zwi\u0105zanych z polityk\u0105 spo\u0142eczn\u0105 wymagaj\u0105 zgody wszystkich pa\u0144stw.
Wed\u0142ug propozycji, wi\u0119kszo\u015b\u0107 kwalifikowana powinna zosta\u0107 wprowadzona w szczeg\u00f3lno\u015bci do g\u0142osowa\u0144 dotycz\u0105cych:
\u2022 niedyskryminacji,
\u2022 ochrony socjalnej pracownik\u00f3w,
\u2022 przeciwdzia\u0142ania wykluczeniu spo\u0142ecznemu, ochrony pracownik\u00f3w, kt\u00f3rych umowy o prac\u0119 zosta\u0142y rozwi\u0105zane,
\u2022 reprezentacji i zbiorowej obrony interes\u00f3w pracownik\u00f3w i pracodawc\u00f3w,
\u2022 warunk\u00f3w zatrudnienia obywateli pa\u0144stw trzecich przebywaj\u0105cych legalnie w UE.<\/p>\n\n\n\n

Polityka finansowa<\/u><\/strong>
Swoj\u0105 opini\u0119 na temat zmian traktat\u00f3w wyda\u0142a r\u00f3wnie\u017c Komisja Bud\u017cetowa. Europos\u0142owie zwr\u00f3cili uwag\u0119, \u017ce przepisy dotycz\u0105ce podatk\u00f3w, a tak\u017ce finans\u00f3w (w tym bud\u017cetu) UE r\u00f3wnie\u017c powinny by\u0107 przyjmowane
jednomy\u015blnie. W tym przypadku jest jednak spos\u00f3b umo\u017cliwiaj\u0105cy omini\u0119cie tego wymogu. W art. 312 ust. 2 TFUE przewidziano klauzul\u0119 pomostow\u0105, zgodnie z kt\u00f3r\u0105 Rada Europejska mo\u017ce jednomy\u015blnie przyj\u0105\u0107 decyzj\u0119 upowa\u017cniaj\u0105c\u0105 Rad\u0119 UE do przyj\u0119cia wieloletnich ram finansowych wi\u0119kszo\u015bci\u0105 kwalifikowan\u0105.
Komisja Bud\u017cetowa wezwa\u0142a do cz\u0119stszego korzystania z tej klauzuli. Chodzi o usprawnienie proces\u00f3w decyzyjnych dotycz\u0105cych polityki bud\u017cetowej. Przyk\u0142adem sytuacji, kt\u00f3ra utrudnia\u0142a ten proces, by\u0142y gro\u017aby ze strony Polski i W\u0119gier dotycz\u0105ce zablokowania unijnego bud\u017cetu w 2020 roku. Polska sprzeciwia\u0142a si\u0119 powi\u0105zaniu wyp\u0142at z bud\u017cetu Unii Europejskiej z przestrzeganiem zasady praworz\u0105dno\u015bci.
W rekomendacjach nie ma natomiast mowy o ca\u0142kowitym odej\u015bciu od zasady jednomy\u015blno\u015bci w przypadku g\u0142osowa\u0144 nad bud\u017cetem.<\/p>\n\n\n\n

Polityka bezpiecze\u0144stwa<\/u><\/strong>
Od 2009 roku w UE funkcjonuje Wsp\u00f3lna polityka bezpiecze\u0144stwa i obrony (WPZiB). W jej ramach pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie mog\u0105 wsp\u00f3lnie:
\u2022 rozwi\u0105zywa\u0107 konflikty i kryzysy,
\u2022 chroni\u0107 Uni\u0119 i jej obywateli
\u2022 oraz utrwala\u0107 pok\u00f3j i bezpiecze\u0144stwo mi\u0119dzynarodowe.
Zgodnie z art. 42 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) decyzje dotycz\u0105ce WPZiB s\u0105 przyjmowane przez Rad\u0119 UE jednomy\u015blnie. W rezolucji PE nie pojawi\u0142a si\u0119 rekomendacja odej\u015bcia od zasady jednomy\u015blno\u015bci w zakresie polityki bezpiecze\u0144stwa, a Podkomisja Bezpiecze\u0144stwa i Obrony nie wyda\u0142a jeszcze swojej opinii.
Istnieje jednak propozycja Niemiec, dotycz\u0105ca ca\u0142kowitej likwidacji prawa weta. Do sprawy odnios\u0142o si\u0119 polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych, kt\u00f3re nie zgadza si\u0119 na rezygnacj\u0119 z g\u0142osowania jednomy\u015blnego w odniesieniu do polityki bezpiecze\u0144stwa. W specjalnym o\u015bwiadczeniu napisano: <\/p>\n\n\n\n

\u201eW zwi\u0105zku z pojawiaj\u0105cymi si\u0119 w sferze politycznej propozycjami wprowadzenia procedury podejmowania decyzji w drodze g\u0142osowania wi\u0119kszo\u015bci\u0105 kwalifikowan\u0105 w kwestiach dotycz\u0105cych polityki zagranicznej i bezpiecze\u0144stwa Unii Europejskiej polskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych potwierdza stanowisko, jakie w tej sprawie przedstawi\u0142 niedawno w polskim parlamencie minister spraw zagranicznych Zbigniew Rau: polska polityka w Unii Europejskiej b\u0119dzie zmierza\u0107 \u2013 w celu zachowania wolno\u015bci pa\u0144stw cz\u0142onkowskich \u2013 do zdecydowanej obrony zasady jednomy\u015blno\u015bci tam, gdzie obecny stan prawny j\u0105 gwarantuje, oraz do faktycznego rozszerzenia formu\u0142y konsensusu tam, gdzie stan prawny zezwala na stosowanie zasady wi\u0119kszo\u015bci kwalifikowanej\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Inne propozycje<\/u><\/strong>
1. R\u00f3\u017cne propozycje zak\u0142adaj\u0105 m.in. usuni\u0119cie z unijnych traktat\u00f3w wzmianek o \u201ekobietach i m\u0119\u017cczyznach\u201d, i zast\u0105pienie ich poj\u0119ciem \u201egender\u201d.
2. Unia zwi\u0119kszy\u0142aby tak\u017ce kompetencje w zakresie polityki zdrowotnej, co mog\u0142oby prowadzi\u0107 do wymuszenia na pa\u0144stwach akceptacji aborcji.
3. Instytucje unijne mia\u0142aby tak\u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 po\u015bredniego wp\u0142ywania na tre\u015b\u0107 program\u00f3w szkolnych.
4. Zwi\u0119kszone zosta\u0142yby r\u00f3wnie\u017c kompetencje Komisji Europejskiej, kt\u00f3ra ma by\u0107 przemianowana na \u201eEuropejsk\u0105 Egzekutyw\u0119\u201d.
5. Poprawki zak\u0142adaj\u0105 te\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 \u0142atwiejszego zawieszenia pa\u0144stwa w prawach cz\u0142onkowskich, ze wzgl\u0119du na naruszenie \u201epraworz\u0105dno\u015bci\u201d, \u201edemokracji\u201d, \u201er\u00f3wno\u015bci\u201d czy \u201epraw cz\u0142owieka\u201d. Poj\u0119cia te s\u0105 na tyle og\u00f3lne, \u017ce instytucje unijne mog\u0105 je swobodnie interpretowa\u0107, co rodzi ryzyko represjonowania pa\u0144stw z przyczyn politycznych, pod pozorem ochrony warto\u015bci unijnych.
G\u0142osowanie mia\u0142o miejsce podczas ostatniego posiedzenia AFCO. Europos\u0142owie g\u0142osowali nad poprawkami indywidualnie b\u0105d\u017a w blokach. Sprawozdanie zosta\u0142o przyj\u0119te wi\u0119kszo\u015bci\u0105 19 g\u0142os\u00f3w, przy 6 g\u0142osach sprzeciwu i jednym wstrzymuj\u0105cym si\u0119.
Dokument stanowi preludium procedury zmiany traktat\u00f3w. Po jego przyj\u0119ciu, propozycjami poprawek b\u0119dzie musia\u0142 si\u0119 zaj\u0105\u0107 Parlament Europejski na sesji plenarnej. Dopiero decyzja Parlamentu Europejskiego formalnie zainicjuje procedur\u0119 zmiany traktat\u00f3w przewidzian\u0105 w art. 48 Traktatu o UE.
Sprawozdanie ma zosta\u0107 poddane g\u0142osowaniu przez wszystkich pos\u0142\u00f3w do Parlamentu Europejskiego podczas sesji plenarnej w dniach 20\u201323 listopada.
Ka\u017cda zmiana traktatu wymaga zgody wszystkich pa\u0144stw cz\u0142onkowskich \u2013 ratyfikacji za zgod\u0105 parlament\u00f3w narodowych (w przypadku procedury zwyk\u0142ej) lub jednomy\u015blnej decyzji Rady Europejskiej (w przypadku tzw. procedury k\u0142adki). Je\u015bli Parlament Europejski zaakceptuje propozycje przedstawione w
sprawozdaniu Komisji AFCO, trafi\u0105 one do Rady Unii Europejskiej, a nast\u0119pnie do Rady Europejskiej, kt\u00f3ra b\u0119dzie mog\u0142a zdecydowa\u0107 o zwo\u0142aniu w tej sprawie konwentu z udzia\u0142em przedstawicieli parlament\u00f3w narodowych, g\u0142\u00f3w pa\u0144stw, szef\u00f3w rz\u0105d\u00f3w, Parlamentu Europejskiego i Komisji Europejskiej.<\/p>\n\n\n\n


Zmiany, kt\u00f3re znalaz\u0142y si\u0119 w sprawozdaniu i ju\u017c w listopadzie b\u0119d\u0105 przedmiotem g\u0142osowania w Parlamencie Europejskim, maj\u0105 charakter bezprecedensowy. Ich ewentualne wej\u015bcie w \u017cycie znacz\u0105co os\u0142abi\u0142oby suwerenno\u015b\u0107 pa\u0144stw cz\u0142onkowskich i de facto odda\u0142oby cz\u0119\u015b\u0107 kompetencji w r\u0119ce innych pa\u0144stw i unijnych urz\u0119dnik\u00f3w. Jest to tym bardziej istotne, \u017ce przedmiotem zmian s\u0105 nierzadko obszary kluczowe z punktu widzenia funkcjonowania pa\u0144stwa, takie jak zdrowie, edukacja czy bezpiecze\u0144stwo. Jak
wa\u017cna jest decyzyjno\u015b\u0107 cho\u0107by w tej ostatniej kwestii, szczeg\u00f3ln\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 ma teraz Polska, za kt\u00f3rej wschodni\u0105 granic\u0105 toczy si\u0119 od ponad roku konflikt zbrojny.<\/p>\n\n\n\n


<\/p>\n\n\n\n


<\/p>\n\n\n\n


<\/p>\n\n\n\n


<\/p>\n\n\n\n

    <\/ol>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Zagro\u017cenia i negatywne aspekty proponowanych zmian traktatowych w UE \u2013 dokument sporz\u0105dzony przez pracownik\u00f3w Biura Pos\u0142a Do PE Anny Zalewskiej. Procedura Lista proponowanych zmian w traktach obejmuje 267 pozycji. Najwa\u017cniejsze dotycz\u0105 zniesienia zasady jednomy\u015blno\u015bci podczas g\u0142osowa\u0144 i przeniesienie kompetencji podatkowej na poziom Unii Europejskiej. To jest zabieranie naszemu pa\u0144stwu uprawnie\u0144 do prowadzenia w\u0142asnej polityki zagranicznej, […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":17493,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"footnotes":""},"categories":[31,30,48,49,50],"tags":[38,66,69,40],"class_list":["post-17585","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci","category-inne","category-najnowsze","category-parlament-europejski","category-unia-europejska","tag-anna-zalewska","tag-parlament-europejski","tag-unia-europejska","tag-zalewska"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.annazalewska.pl\/nowa2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17585","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.annazalewska.pl\/nowa2\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.annazalewska.pl\/nowa2\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.annazalewska.pl\/nowa2\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.annazalewska.pl\/nowa2\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=17585"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.annazalewska.pl\/nowa2\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/17585\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.annazalewska.pl\/nowa2\/wp-json\/wp\/v2\/media\/17493"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.annazalewska.pl\/nowa2\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=17585"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.annazalewska.pl\/nowa2\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=17585"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.annazalewska.pl\/nowa2\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=17585"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}